Ministerstwo Infrastruktury skierowało do konsultacji społecznych projekt nowelizacji przepisów dotyczących dofinansowania wymiany tachografów na urządzenia drugiej generacji G2V2. Planowana jest dopłata do wymiany tachografu. Kluczowe zmiany obejmują podniesienie maksymalnej kwoty refundacji z 3 000 do 5 000 złotych netto na pojazd oraz rozszerzenie kręgu podmiotów uprawnionych o właścicieli pojazdów o masie całkowitej przekraczającej 2,5 tony. Projekt może wejść w życie w trybie ekspresowym — termin składania wniosków planuje się przedłużyć do 2 marca bieżącego roku.
Rzeczywiste koszty przekroczyły pierwotne założenia– dopłata do wymiany tachografu
Inicjatywa legislacyjna Ministerstwa Infrastruktury jest m.in. efektem działań podejmowanych przez Związek Pracodawców „Transport i Logistyka Polska”. Organizacja ta sygnalizowała administracji publicznej, że dotychczasowe stawki dofinansowania są nieadekwatne do rzeczywistych wydatków ponoszonych przez przewoźników.
Pierwotnie zaplanowana kwota wsparcia wynosiła 3 000 złotych. Miało to wystarczyć na pokrycie kosztów wymiany urządzeń w przeszło stu tysiącach polskich pojazdów ciężarowych. Założenie to okazało się jednak błędne. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie analizy wniosków już złożonych do programu, stwierdziła, że faktyczne nakłady finansowe ponoszone przez przedsiębiorców są istotnie wyższe niż szacowane. Problem jest szczególnie widoczny w przypadku starszych pojazdów wyposażonych w tachografy analogowe lub cyfrowe pierwszej generacji. Ich modernizacja wiąże się z większym stopniem skomplikowania technicznego, a tym samym generuje wyższe koszty.
W odpowiedzi na powyższe ustalenia zdecydowano o podniesieniu górnego limitu dofinansowania do 5 000 złotych netto przypadających na jeden pojazd. Zmiana ta ma na celu efektywniejsze zagospodarowanie środków dostępnych w ramach Krajowego Planu Odbudowy. Pula pieniędzy dostępnych w ramach KPO wynosi blisko 320 milionów złotych.
Busy i pojazdy powyżej 2,5 tony wchodzą do programu dopłaty do wymiany tachografu
Projektowane rozporządzenie wprowadza istotną modyfikację w zakresie definicji pojazdu uprawnionego do udziału w programie pomocowym. Dotychczas wsparcie kierowane było wyłącznie do podmiotów eksploatujących pojazdy należące do kategorii cięższego transportu drogowego. Nowe regulacje przewidują objęcie pomocą de minimis również przedsiębiorców posiadających licencję wspólnotową. Dotyczy to firm użytkujących pojazdy o masie całkowitej powyżej 2,5 tony i wykonujących przewozy międzynarodowe.
Wskazani przedsiębiorcy znajdą się w wykazach sporządzanych przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Organ ten przygotuje listy uprawnionych podmiotów w oparciu o dane pozyskane z systemów teleinformatycznych, w tym z rejestru przedsiębiorców transportowych. Rozwiązanie to ma na celu uproszczenie procedury przyznawania wsparcia oraz skrócenie czasu oczekiwania na wydanie pozytywnej decyzji administracyjnej.
Czas nagli — projekt wejdzie w życie z dnia na dzień
Projektodawca przewiduje, że nowe przepisy wejdą w życie w dniu następującym po dniu ich ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. Tak znaczne przyspieszenie trybu legislacyjnego jest bezpośrednią konsekwencją trudnej sytuacji ekonomicznej polskiego sektora transportu drogowego. Kolejnym istotnym czynnikiem są nieprzekraczalne terminy, w jakich Polska musi rozliczyć środki unijne przyznane w ramach KPO.
Branża TSL wytwarza wartość stanowiącą 6 procent polskiego produktu krajowego brutto. Skala likwidacji i restrukturyzacji przedsiębiorstw przewozowych, z jaką zmierzyła się branża w ostatnim czasie, wymusiła na organach państwowych podjęcie niezwłocznych działań interwencyjnych. Instytucje udzielające pomocy muszą zawrzeć wszystkie umowy oraz wypłacić środki finansowe beneficjentom najpóźniej do końca sierpnia 2026 roku. Oznacza to, że mamy coraz mniej czasu zarówno na przeprowadzenie modernizacji pojazdów, jak i na przedłożenie stosownej dokumentacji rozliczeniowej.
Przyspieszenie procesu legislacyjnego i podwyższenie stawek dofinansowania stanowi bezpośrednią odpowiedź na dane dotyczące dotychczasowego poziomu wykorzystania programu. Do połowy stycznia 2026 roku ze wsparcia skorzystało jedynie około 12 tysięcy przewoźników. Wynik ten znacznie odbiega od prognoz zawartych w pierwotnych założeniach programowych.
